26 september 2026
De anatomische les
De anatomische les (van Dr. Nicolaes Tulp) is een bekend schilderij van Rembrandt van Rijn. Op het schilderij staat een les in de anatomie afgebeeld met een groep chirurgijns, gehouden door dr. Nicolaes Tulp (een van de beroemdste artsen uit de 17e eeuw, die het later zelfs nog schopte tot burgemeester van Amsterdam).
De anatomieles vond plaats op 31 januari 1632. Het Amsterdamse chirurgijnsgilde, waarvan Tulp deel uitmaakte, stond enkel één openbare ontleding per jaar toe. Het daarbij gebruikte lichaam moest dan van een geëxecuteerde crimineel zijn, deze keer van de 41-jarige Aris Kindt (alias Adriaan Adriaansz), eerder die dag opgehangen voor diefstal (...).
Over de anatomie van Barbie valt natuurlijk veel te zeggen: er is berekend hoe de klassieke Barbie, ontworpen in 1959, er als echte vrouw uit zou zien.
Als ze 1,75 meter lang zou zijn, zou ze de volgende anatomische beperkingen hebben: • Te weinig ruimte voor organen: Haar wespentaille (omgerekend ± 50 centimeter) zou zo smal zijn dat er fysiek geen ruimte is voor alle vitale organen, waaronder darmen en lever. • Haar voeten en enkels waren zo minuscuul (vergeleken met haar lange benen) dat ze haar eigen lichaamsgewicht niet zou kunnen dragen. Ze zou niet rechtop kunnen staan en gedwongen zijn om op handen en knieën te kruipen. • Chronisch ondergewicht: Met een geschat BMI van rond de 16,2 zou ze aan ernstig ondergewicht lijden. Onderzoekers berekenden dat ze door een gebrek aan lichaamsvet niet zou kunnen menstrueren. • Te zwakke nek: Haar nek zou in verhouding twee keer zo lang en dun als normaal zijn, waardoor ze haar eigen hoofd amper overeind zou kunnen houden.
Kortom: het lichaam van Barbie bleek biologisch onmogelijk. Als reactie op decennialange kritiek over het onrealistische schoonheidsideaal en de impact op het zelfbeeld van kinderen en vrouwen, heeft Fabrikant Mattel de anatomie van de pop in de loop der jaren ingrijpend veranderd om het beter bij de werkelijkheid te laten aansluiten. Na 1997 kreeg Barbie voor het eerst een bredere taille, een minder puntige boezem en zelfs een navel.
Pas dit jaar (2026) is Barbie 'medisch goedgekeurd': Recent wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de moderne Fashionista-lijn van Barbie niet langer biologisch onmogelijk is. Haar huidige taille-heupverhouding valt inmiddels binnen het gezonde, normale spectrum van de menselijke anatomie.
Suzan van Lieshout | The Anatomy Lesson [Rembrandt revisited] | 2018 Fotoafdruk achter acrylglas 25 mm., 13 x 18 cm. Te zien op de tentoonstelling 'Lichaam en Geest' Rozet Arnhem